Trong các vụ cháy nhà dân, phần lớn thương vong không do lửa mà do khói và do không kịp thoát ra ngoài. Nhà ống chỉ có một lối ra, chung cư mini nhiều tầng, cửa sổ lắp "chuồng cọp" khiến việc thoát nạn càng khó. Bài viết tổng hợp khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Báo Lào Cai, 19/09/2026) và Công an TP Hà Nội (Báo Luật sư Việt Nam, 26/05/2024) thành những việc cụ thể cả nhà nên biết.
Khi phát hiện cháy
- Bình tĩnh, hô hoán cho mọi người cùng biết; ở chung cư nhấn chuông báo cháy gần nhất.
- Gọi 114 báo cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.
- Ngắt cầu dao điện tổng nếu cháy trong nhà, căn hộ.
- Chỉ dập lửa khi đám cháy còn nhỏ, kiểm soát được; cháy lớn thì rời khỏi nhà ngay.
- Không trốn trong phòng kín hay nhà vệ sinh.
Kỹ năng thoát qua khói
- Cúi thấp người hoặc bò sát sàn, dùng khăn, vải ướt bịt mũi miệng.
- Trùm chăn, vải ướt cho trẻ nhỏ khi di chuyển để hạn chế khói độc và bỏng.
- Kiểm tra cửa trước khi mở: chạm mu bàn tay vào cửa, tay nắm; nếu nóng hoặc khói lùa vào thì không mở.
- Chặn khói: dùng chăn, vải ướt, băng dính bịt kín khe cửa nếu phải ở lại trong phòng.
- Tuyệt đối không dùng thang máy; đi thang bộ thoát hiểm, xuống hoặc lên tùy tình huống.
Nhà ống, chung cư mini chỉ có một lối ra
- Chuẩn bị lối thoát dự phòng: thang sắt ngoài nhà, thang dây, lối lên mái, sân thượng sang nhà liền kề, ban công.
- Không lắp "chuồng cọp" bịt kín cửa sổ, ban công; nếu đã lắp, tháo bỏ hoặc mở lối thoát nạn qua ban công.
- Để chìa khóa cửa ở nơi dễ lấy và cả nhà đều biết; không khóa trái phòng của trẻ nhỏ, người già, người khuyết tật.
- Trang bị bình chữa cháy, búa, xà beng, thang dây và diễn tập cùng gia đình.
- Xe điện để đúng chỗ, xa vật dễ cháy, không chắn lối thoát. Xem nguy cơ cháy nổ khi sạc xe điện qua đêm.
Nếu không thể thoát ra
- Di chuyển ra ban công, cửa sổ nơi thoáng khí, gọi 114 và báo vị trí.
- Dùng đèn pin, vải màu, tiếng gọi để lực lượng cứu hộ nhận ra.
- Đóng cửa phòng phía sau lưng, chèn khăn ướt vào khe cửa để khói khó tràn vào.
Đừng quay lại vì tài sản
Nhiều người mất cơ hội thoát nạn vì quay vào lấy tiền, giấy tờ. Hãy chuẩn bị từ trước để không phải chọn: giấy tờ gốc cất trong két có thông số chống cháy, có bản sao ở nơi khác, ảnh chụp lưu trên mạng. Xem giấy tờ quan trọng nên cất trong két sắt, két sắt chống cháy chịu được bao nhiêu độ và bài học từ những vụ cháy nhà dân.
Câu hỏi thường gặp
Cháy ở tầng dưới thì chạy lên hay xuống?
Theo khuyến cáo, đi thang bộ thoát hiểm, xuống hoặc lên tùy tình huống thực tế; không đi vào nơi khói dày đặc, không dùng thang máy. Nếu không thoát được, ra ban công, cửa sổ và gọi 114.
Vì sao không được trốn trong nhà vệ sinh?
Phòng kín, nhỏ dễ bị khói tràn vào và khó được phát hiện; công an khuyến cáo không núp trong phòng hoặc nhà vệ sinh.
Bảo vệ giấy tờ, tài sản khi không may có cháy
Gọi tổng đài 1900.3481 để được tư vấn két chống cháy, hoặc xem két sắt Việt Tiệp.
Nguồn: khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Báo Lào Cai, 19/09/2026); Công an TP Hà Nội (Báo Luật sư Việt Nam, 26/05/2024).
